SALON POEZJI, MUZYKI I TEATRU im. J. PILITOWSKIEGO

W TORONTO

Sztokholm, wielki dar losu…

Wiadomość, że już niebawem, bo 12 maja 2012 roku zagramy nasze nowe przedstawienie

pt. „Tajemnice Ordonki” w Sztokholmie, ucieszyła nas ogromnie i dodała sił.

Produkcja teatralna tego spektaklu jest dość skomplikowana. Warto odsłonić tych kilka

tajemnic, zachęcając – wspaniałą i śmiemy to wyznać, zaprzyjaźnioną z naszym teatrem,

wytrawną polską publiczność Sztokholmu – do przyjścia na spektakl do TeaterStudio

Lederman, sceny nam bliskiej, gdzie znamy już wszystkie zakamarki. Będzie to nasz piąty,

a więc jubileuszowy już występ!

„Tajemnice Ordonki” wpisują sie w cykl sztuk Kazimierza Brauna o Wielkich Polkach

Emigrantkach. Są to sztuki specjalnie pisane dla nas. Należą do nich „Helena, rzecz

o Modrzejewskiej”, a także prezentowane już w Sztokholmie: „Tamara Ł.”, „Opowieści

Poli Negri” i „Promieniowanie”. Dotychczasowe bohaterki naszych sztuk były emigrantkami

z wyboru, natomiast Hankę Ordonównę rzucił za wschodnią granicą okrutny wojenny

los.

Ta roztańczona, rozśpiewana i uwodzicielska artystka pokaże w sztuce swe dwa

oblicza,

a właściwie… opowie o nich jej starsza przyjaciółka, aktorka, autorka tekstów,

żywiołowa

Zofia Bajkowska. Przez sztukę będą sie przewijały kabarety międzywojennej

Warszawy: Sfinks, Miraż i Qui Pro Quo. Pojawią sie w opowieści Bajkowskiej legendy

kabaretów: Fryderyk Jarossy, Stefcia Górska, Kazimierz Krukowski, a także mąż Hanki, hrabia

Michał Tyszkiewicz. Nie zabraknie też legendarnych piosenek Ordonki. Będzie też opowieść

o tułaczce i bezgranicznym oddaniu sierocym dzieciom na wschodzie…

Czujemy sie bardzo zaszczycone, że europejska premiera „Tajemnic Ordonki” łącząca

się

ze 120-tą rocznicą urodzin artystki odbędzie sie właśnie w Sztokholmie! Nigdy nie

zapomnimy naszej pierwszej wyprawy teatralnej do tego miasta. Było to przed pięcioma laty.

Przybyłyśmy wtedy na zaproszenie Konsula Generalnego Radomira Wojciechowskiego.

Wielokrotnie powracamy myślą do jakże miłych wspomnień i wzruszeń, jakie towarzyszyły

wszystkim naszym dotychczasowym wizytom w Sztokholmie. Niezwykle ciepło wspominamy

każdorazowe spotkania z wierną publicznością, a także poetami, aktorami, muzykami

oraz animatorami polonijnego życia kulturalnego wśród których prym wiodą szefowe

Agencji Polart: Joanna Janasz i Elżbieta Jakubicka.

Wyobrażamy sobie, że kończąca sie misja dyplomatyczna szefa konsulatu w Sztokholmie

wyciśnie wiele łez, bo nawet nam, które tylko gościłyśmy w Sztokholmie w związku

ze spektaklami, trudno będzie wyobrazić sobie Sztokholm bez Państwa Radomira

i Beaty Wojciechowskich… Pocieszamy się jednak myślą że może kolejny wielki dar losu

sprawi, że kiedyś przyjadą na dłużej do nas, do Toronto… Będziemy cierpliwie czekały,

a póki co ogromnie się cieszymy na spotkanie w maju!

Z wielką serdecznością,

Maria Nowotarska i Agata Pilitowska

BAZYLISZEK WŚRÓD CZAROWNIC

Czarownice – przylatują na sabat, rozbijają  biwak i łowią ryby, z których gotują magiczny wywar.

Przez przypadek wyczarowują Bazyliszka, który jest wściekły, bo głodny.

Szukają dla niego jakiejś ofiary.

Jedną z ofiar czarownica wiezie na miotle do groty Bazyliszka.

Syty  Bazyliszek chce kogoś do towarzystwa,więc czarownice szukają

dla  niego żony . On tańczy z każdą, nie patrząc jej w oczy, ale żadna mu

nie odpowiada. Czarownice postanawiają wykorzystać do celu elfa.

Ale Elf nie ma ochoty być poślubionym  przez Bazyliszka,

więc podstępem zwabia go przed gigantyczne lustro.

Bazyliszek zamienia się w nieruchomy posąg.

Czarownice widząc to postanawiają zastosować swój magiczny eliksir

i zakończyć wszystko szczęśliwie.

Widowisko jest wzbogacone o efekty pirotechniczne.

Maria SKŁODOWSKA -CURIE

(ur. 7 li sto pa da 1867 w War sza wie, zm. 4 lip ca 1934 w Pas sy) – fi zycz -
ka i che micz ka pol skie go po cho dze nia. Więk szość ży cia spę dzi ła we
Fran cji, tam też roz wi nę ła swo ją ka rie rę na uko wą. Pre kur sor ka no wej
ga łę zi che mii – ra dio che mii. Do jej do ko nań na le żą: opra co wa nie teo rii
pro mie nio twór czo ści, tech nik roz dzie la nia izo to pów pro mie nio twór -
czych oraz od kry cie dwóch no wych pier wiast ków – ra du i po lo nu. Pod
jej oso bi stym kie run kiem pro wa dzo no też pierw sze ba da nia nad le cze -
niem ra ka za po mo cą pro mie nio twór czo ści. Dwu krot nie wy róż nio na Na -
gro dą No bla za osią gnię cia na uko we, po raz pierw szy w 1903 z fi zy ki wraz z mę żem i
Hen rim Be cqu ere lem za ba da nia nad od kry tym przez Be cqu ere la zja wi skiem pro mie nio -
twór czo ści, po raz dru gi w 1911 z che mii za wy dzie le nie czy ste go ra du. Do dziś po zo sta je
je dy ną ko bie tą, któ ra tę na gro dę otrzy ma ła dwu krot nie, a tak że je dy nym uczo nym w hi sto -
rii uho no ro wa nym Na gro dą No bla w dwóch róż nych dzie dzi nach na uk przy rod ni czych.
Ma ria Skło dow ska zda ła w 1891 r. ja ko pierw sza ko bie ta w hi sto rii eg za mi ny wstęp ne na
wy dział fi zy ki i che mii Sor bo ny. W dzień stu dio wa ła, a wie czo ra mi pra co wa ła ja ko ko re -
pe ty tor ka. W 1893 r. uzy ska ła li cen cjat z fi zy ki i za czę ła pra co wać ja ko la bo rant ka w prze -
my sło wym la bo ra to rium za kła dów Lip p ma na. Rów nież w 1894 ro ku po zna ła swo je go
przy szłe go mę ża, Fran cu za Pier re’a Cu rie, któ ry był w tym cza sie dok to ran tem w la bo ra to -
rium Be cqu ere la. W cza sie I woj ny świa to wej zo sta ła sze fem woj sko wej ko mór ki me dycz -
nej zaj mu ją cej się or ga ni zo wa niem po lo wych sta cji rent ge no gra ficz nych, któ re w su mie
ob słu ży ły po nad trzy mi lio ny przy pad ków ura zów wśród fran cu skich żoł nie rzy.

Kazimierz BRAUN

Prof. dr hab. Ka zi mierz Braun jest re ży se rem, pi sa rzem i uczo nym. Stu -
dio wał po lo ni sty kę na Uni wer sy te cie Po znań skim, gdzie się na stęp nie
dok to ry zo wał, a po tem ha bi li to wał się na Uni wer sy te cie Wro cław skim.
Stu dio wał też re ży se rię w Pań stwo wej Wyż szej Szko le Te atral nej w
War sza wie. Po sia da ty tuł pro fe so ra w Pol sce jak rów nież w USA, gdzie
jest obec nie pro fe so rem na Uni wer sy te cie Sta nu No wy Jork w Buf fa lo.
Był dy rek to rem Te atru im. J. Oster wy i Te atru Współ cze sne go we Wro -
cła wiu. Po gło śnej in sce ni za cji “Dżu my” Ca mu sa, ak tu ali zu ją cej at mos -
fe rę sta nu wo jen ne go, Braun zo sta je wy rzu co ny z pra cy i zmu szo ny do wy jaz du za gra ni cę.
Obec nie re ży se ru je i wy kła da za gra ni cą, a tak że w Pol sce. Na pi sał po nad 30 ksią żek, wśród
nich pra ce na uko we i po wie ści pu bli ko wa ne po pol sku, an giel sku i cze sku. Two rzył też
dra ma ty, któ re by ły wy sta wia ne w Pol sce, Ame ry ce, Ka na dzie, Ir lan dii i Ro sji. Na pi sał cykl
sztuk o Wiel kich Po lkach Emi grant kach dla Ma rii No wo tar skiej i Aga ty Pi li tow skiej: He -
le na – Rzecz o Mo drze jew skiej, Ame ri can Dre ams, Ta ma ra L, Pro mie nio wa nie, Opo wie ści
Po li Ne gri, Ta jem ni ce Or don ki, któ re są gra ne z tłu ma cze nia mi na ob ce ję zy ki w wie lu kra -
jach świa ta. Ka zi mierz Braun otrzy mał sze reg na gród ar ty stycz nych, li te rac kich i na uko -
wych, m.in. fun da cji Gug gen he ima, Ful bri gh ta i Tu rzań skich oraz fun da cji ja poń skiej.
Zo stał od zna czo ny Krzy żem Ka wa ler skim Or de ru Za słu gi RP oraz me da lem Glo ria Ar tis
przy zna nym przez mi ni stra Kul tu ry i Dziedzc twa Na ro do we go w Pol sce.

Maria NOWOTARSKA
Od ukoń cze nia stu diów w kra kow skiej Wyż szej Szko le Te atral nej przez
33 la ta by ła ak tor ką Te atru im. J. Sło wac kie go w Kra ko wie. Jej do ro bek
ar ty stycz ny obej mu je sze reg zna czą cych ról. Współ pra co wa ła z wy bit -
ny mi pol ski mi re ży se ra mi gra jąc głów ne ro le w re per tu arze dra ma tycz -
nym i ko me dio wym. Za gra ła też w fil mach: “Nad Nie mnem”, “Mię dzy
Usta mi a Brze giem Pu cha ru”, “Ko lo rach Ko cha nia”, oraz w wie lu re ali -
za cjach Te atru Te le wi zji.
Do Ka na dy przy jeż dża w 1990 r. i sta je się twór cą ży cia te atral ne go w
To ron to. Jest dy rek to rem ar ty stycz nym, re ży se rem, jak rów nież ak tor ką te atru pod na zwą
Sa lon Po ezji, Mu zy ki i Te atru. W re per tu arze Sa lo nu zna la zła się ca ła ple ja da naj wy bit niej -
szych pol skich po etów od Ko cha now skie go do Szym bor skiej i Twar dow skie go. Ma ria No -
wo tar ska pro wa dzi dzia łal ność pe da go gicz ną w dzia ła ją cym przy Sa lo nie Stu diu Ak tor skim,
przy go to wu ją cym mło dzież pol skie go po cho dze nia do pra cy na sce nie. Sa lon za swą dzia -
łal ność zo stał od zna czo ny me da lem Se na tu RP i me da lem Kra ków 2000.
Ma ria No wo tar ska jest lau re at ką na gród Fun da cji A. Mic kie wi cza, Fun da cji Tu rzań skich,
w 1995 r. otrzy ma ła za swo ją dzia łal ność ar ty stycz ną w Ka na dzie ty tuł “Ko bie ty Ro ku”
oraz Zło tą Od zna kę Kon gre su Po lo nii Ka na dyj skiej. Za za słu gi w pro pa go wa niu pol skiej
kul tu ry na świe cie, zo sta ła od zna czo na przez Pre zy den ta RP Krzy żem Ka wa ler skim Or de -
ru Za słu gi i wy róż nio na ty tu łem “Za słu żo ny dla Kul tu ry Pol skiej” oraz me da lem Gloria
Artis przy zna nym przez mi ni stra Kul tu ry i Dzie dzic twa Na ro do we go w Pol sce, Zło tym
Me da lem Ame ri can Po lish In sti tu te w Mia mi i sta tu et ką “Zło te So wy” w Wied niu.

Agata PILITOWSKA

Ab sol went ka wy dzia łu ak tor skie go Pań stwo wej Wyż szej Szko ły Te atral -
nej w Kra ko wie. Od 1986 ro ku miesz ka w To ron to w Ka na dzie. Wy stą -
pi ła w wie lu pro duk cjach te atral nych w te atrze ka na dyj skim. Od ro ku
1992 zwia za na jest z Sa lo nem Po ezji, Mu zy ki i Te atru, w któ rym za -
gra ła w po nad 100 pro duk cjach. Do naj waż niej szych na le żą dra ma ty
spe cjal nie na pi sa ne dla Aga ty Pi li tow skiej i Ma rii No wo tar skiej przez
Ka zi mie rza Brau na i w re ży se rii au to ra. Spek ta kle gra ne by ły po za To -
ron to w wie lu mia stach Ka na dy, Sta nów Zjed no czo nych i Eu ro py, a tak -
że w Sao Pau lo w Bra zy lii. W swo im re per tu arze ma row nież spek takl po etyc ki “Wi sła wa
Szym bor ska No bel 96″, któ ry za pre zen to wa ła w wie lu miej scach na kon ty nen cie ame ry -
kań skim w wer sji an giel skiej m. inn. na Uni wer sy te cie Con cor dia w Mont re alu, na Wa -
shing ton Uni ver si ty w Wa szyng to nie, pod czas In ter na tio nal Wri ters Fe sti val w Ot ta wie.
Aga ta Pi li tow ska pra cu je od 1999 ro ku dla ka na dy skiej wie lo kul tu ro wej sta cji te le wi zyj -
nej OMNI TV, bę dąc pre zen te rem i dzien ni ka rzem co ty go dnio we go pro gra mu “Z Uko sa”.
Dla tej sta cji te le wi zyj nej pod ło ży ła głos do 33 go dzin nych od cin ków fil mu do ku men tal -
ne go “Ca na da the Pe oples’ Hi sto ry”, 20 od cin kow “Ec ce Ho mo”, a tak że wy stą pi ła w ro li
nar ra to ra i go spo da rza pol skiej wer sji ję zy ko wej se ria lu “Scien ce Show”. Aga ta Pi li tow ska
zo sta ła wy róż nio na w 2004 ro ku od zna ką “Za słu żo ny Kul tu rze Pol skiej”, w grud niu 2006
ro ku me da lem Glo ria Ar tis, a w 2011 ro ku sta tu et ką Zło te So wy przy zna ną w Wied niu za
wy bit ne osią gnie cia w dzie dzi nie te atru.

PROMIENIOWANIE
Sztuka o Marii Skłodowskiej – Curie
Autor: Kazimierz Braun

„Promieniowanie” to sztuka o wyjątkowej kobiecie i genialnej uczonej. U źródła jej
powodzenia leży ciężka praca, niezwykła wytrwałość, dar, talent i nienasycone pragnienie
odkrywania tajemnic natury. Pracowała początkowo wraz ze swoim mężem, Piotrem Curie,
a następnie – po jego tragicznej śmierci w wypadku ulicznym – sama. Odkryła dwa nowe
pierwiastki – polon i rad, uzyskała profesurę na Uniwersytecie Sorbony w Paryżu, została
kierownikiem Instytutu Curie w Paryżu, a także została dwukrotną laureatką nagrody Nobla.
Była poważana i uwielbiana przez środowiska naukowe, grono studentów i społeczność
międzynarodową. Za kulisami jej naukowej i publicznej kariery, jej prywatne życie było
niezwykle skomplikowane i dramatyczne. W młodości utraciła matkę i siostrę, potem swego
ukochanego męża, a wkrótce potem, pod presją kampanii oszczerstw i pogróżek była
zmuszona zrezygnować z miłości do innego mężczyzny.
Sztuka opowiada o życiu Marii Skłodowskiej – Curie przez dialogi ze swą młodszą
córką Ewą. Z innymi postaciami w jej życiu zapoznajemy się poprzez monologi Marii i
przezrocza rzucane na ekran w głębi sceny. Przezrocza również ilustrują miejsce akcji sztuki
– taras w sanatorium Sancellemoz we francuskich Alpach w roku 1934, gdzie Maria leczyła
się na zagadkową chorobę. Opiekuje się nią Ewa, która wykorzystuje ten pobyt, aby
dowiedzieć się więcej o życiu matki, gdyż właśnie pisze o niej książkę. Maria przypomina
swoje studia, zmagania, doświadczenia i odkrycia, a także swoją miłość do Piotra Curie, a
później Paula Langevina, jak również swoją przyjaźń z Albertem Einsteinem. Choroba jej
to wynik nadmiernego naświetlania promieniami wydzielanymi przez odkryte przez nią
pierwiastki radioaktywne. Umiera, marząc o powrocie do Polski. Pod koniec sztuki
dowiadujemy się o jej pośmiertnym uhonorowaniu, gdy ciało jej zostało umieszczone w
paryskim Panteonie.
Akcja sztuki jest wartka i emocjonalna, a ponadto stanowi ważny pedagogiczny aspekt
dla młodszych słuchaczy.